Vervloekt

Vandaag, om 18.30 uur, beginnen de eerste opnames van Asian Imports ltd. Dat wordt vanmorgen gevierd met een enorme bak regen. Geeft niks: wat er nu uit valt, komt vannacht niet meer naar beneden. De weersvoorspellingen zijn “Bewolkt, van tijd tot tijd regen” – we zijn op alles voorbereid. Ikzelf heb het begin van de opnames gisteravond gevierd door nog eens naar Dark Water te kijken, de meesterlijke Japanse horrorfilm van Hideo Nakata uit 2002.

Met collega Schokkend Nieuws-redacteur Roel Haanen emailde ik gister over het feit dat het de laatste tijd J-horrorclichés regent. Ik peilde hem daar voorzichtig over, want – tja – Asian Imports ltd gaat in dat opzicht zeker niet vrijuit. Sinds de vervloekte videoband in Ringu (1998) lijkt de formule rotsvast. Neem een eng meisje met lang zwart haar voor haar gezicht en verbindt het in een plot met moderne high-tec apparatuur. Het duidelijkst werd dat nog in One Missed Call (2003) waar de anders zo originele Takashi Miike aan komt zetten met behekste mobiele telefoontjes! Ik snap wel dat mensen diep gaan zuchten, wanneer er weer een lange sliert zwart haar door beeld komt.

Toch blijf ik een fan van het genre. Voor een deel zal dat iets persoonlijks zijn: al is het inmiddels vele malen gedaan, ik blijf ze vreselijk eng vinden die Japanse spookmeisjes. Maar er is meer. Wat me gister weer zo opviel is dat Dark Water eigenlijk vooral gaat over moederliefde. Het is een bikkelhard verhaal: moeder Yoshimi ligt in een scheiding en ze is mentaal zeer instabiel. Ze probeert uit alle macht een goede moeder te zijn voor haar dochtertje Ikuko, maar faalt daar in. Gesuggereerd wordt bovendien dat de geschiedenis zich herhaald: Yoshimi had zelf ook zo’n moeder. In de laatste helft van de film verschuift het perspectief naar Ikuko, en zien we door haar ogen hoe ze haar moeder verliest. De film begint en eindigt met het beeld van een klein meisje, uren wachtend in de regen, voor haar kleuterschool, tot mama haar op komt halen…

Het knappe is dat Dark Water een klassiek spookverhaal vertelt, met – zoals het hoort – een clou die werkelijk huiveringwekkend is. Maar Hideo Nakata vult dat aan met twee andere spookachtige elementen: het eerder genoemde psychologische drama en de beelden van het vervallen flatgebouw waarin het voordurend lekt, kraakt en schimmelt. Die laatste twee elementen zijn helaas maar al te herkenbaar, en dat verleent Dark Water z’n kracht.

Het is zeker een inspiratie geweest. In Asian Imports ltd wordt de psychische gesteldheid van de vrachtwagenchauffeur minstens zo belangrijk als de geestverschijningen. Maar Japan kent nog een veel oudere griezeltraditie. Ghost Of Kasane (1957), Ghosts Of Yotsuya (1959) de kat-geest-vrouwen in Kuroneko (1968) en vooral Jigoku / Hell (1960) zijn schitterende spookverhalen. Die films, vooral de laatste, zijn ook nog eens prachtig gestileerd vormgegeven.

Met Asian Imports ltd wil ik aan al dat fraais hommage brengen… en aan Burt Reynolds ! (maar dat is weer een ander verhaal). Voorwaar geen kleine ambitie. Laten we hopen dat de geesten die rond de afsluitdijk waren ons vannacht gunstig gezind zijn.